XUSTIFICACIÓN  DO PROXECTO
En novembro de 2009 celebrarase o quincuaxésimo cabodano do pasamento do poeta Ramón Cabanillas, escritor con merecementos abondos para ser celebrado en tan sinalado aniversario por toda Galicia e por toda a cidadanía galega.
Cabanillas foi celebrado en vida como o máis importante poeta galego do seu tempo. No prólogo do seu primeiro poemario, No Desterro (1913), Basilio Álvarez escribiu que por fin aparecía o poeta que subtituiría o chorado Curros Enríquez. Nas Irmandades da Fala, que o cambadés axudou a crear, recibiu o apelativo de “Poeta da Raza”. Lois Porteiro dixo del que era “o cardíaco” que viña a espertar o país do seu adormecemento. Antón Villar Ponte sinalou que a súa poesía reunía as virtudes literarias de Rosalía, Pondal e Curros, pero que, ademais, supoñía o entronque definitivo da literatura galega coa modernidade europea e universal.
Cabanillas foi membro numerario da Real Academia Galega, da Real Academia Española, do Seminario de Estudos Galegos, do Consejo de Cultura de España e Cronista do Reino de Galicia. Durante o franquismo, foi dos primeiros autores en editar en galego e a el tocoulle a honra e a responsabilidade de inaugurar o labor editorial de Bibliófilos Gallegos, Galaxia e Xistral.
Morreu Cabanillas sendo o indiscutido e indiscutíbel “Patriarca das Letras Galegas” para toda a cultura coetánea e os seus restos repousan en San Domingos de Bonaval no Panteón de Galegos Ilustres.
En 1976, coincidindo co centenario do seu nacemento, foille dedicado, coa solemnidade e os medios que os tempos permitían, o Día das Letras Galegas; pero desde entón asistimos a un paulatino declive do recoñecemento desta figura fulcral da literatura e da cultura galega.
A celebración dun “Ano Cabanillas” en 2009 permitiría traer de novo a este persoeiro á primeira liña da actividade cultural rompendo coa antedita dinámica de gradual esquecemento, o que supón en si mesmo un acto de xustiza; ademais, polas características do personaxe, constituiría unha homenaxe ás xeracións literarais e artísticas galegas que construíron, partindo case da nada, un universo cultural ricaz e moderno. Porque non é posíbel falar de Cabanillas sen falar de agrarismo e de galeguismo, de emigración e de desterro, de música tradicional e de renovación artística, de Villar Ponte, de Castelao, de Asorey, de Risco, de Seoane e de tantas outras figuras da Galicia do século pasado.
Cabanillas é un poeta transversal que percorre o século XX cunha presenza indelébel en libros, xornais, partituras e gravacións. Cabanillas é, para rematar, unha fonte única para a divulgación e posta en valor do labor cultural de varias xeracións de galegas e galegos, as que máis difícil o tiveron, as que máis arriscaron e, xa que logo, as que fixeron posíbel a realidade cultural do presente. Por todo isto, non debería desaproveitarse a ocasión de celebrar acaidamente o cincuentenario do pasamento de Ramón Cabanillas.




ACORDOS TOMADOS E XESTIÓNS REALIZADAS POLO CONCELLO DE CAMBADOS PARA A CELEBRACIÓN DO “ANO CABANILLAS”

O Concello de Cambados aprobou o 9 de novembro de 2007 por unanimidade a celebración  do 2009 como Ano Cabanillas no término municipal de Cambados e acordou dirixirse a diversas institucións como a Xunta de Galicia e á Deputación Provincial de Pontevedra para que, desde os seus ámbitos de actuación, participen na promoción, divulgación, ralización e financiamento do”Ano Cabanillas”.

O órgano municipal encargado da xestión do Ano Cabanillas vai ser, por acordo plenario, a Comisión Municipal de Cultura.
 Estase a crear un grupo de expertos que se reunirán coa antedita comisión para asesorala desde a perspectiva científica e de xestión de recursos culturais. Esta comisión técnica, aínda non fechada, conta xa coa participación do lingüísta e académico Francisco Fernández Rei, do experto en museoloxía Carlos Valle, do profesor musicólogo Luís Costa e do técnico de cultura de Cambados e documentalista da obra de Cabanillas Luís Rei. A primeira xuntanza da Comisión de Cultura e os técnicos asesores produciuse o día 26 de xuño e ela asistiu, ademáis dos citados asesores  o Vicepresidente da Deputación Provincial D. José Juan Durán.
 

No  mes de novembro de 2007 o Concello dirixiuse á  Presidencia da Xunta de Galicia para solicitar que o ano 2009 fose declarado oficialmente  “Ano Cabanillas” para toda Galicia.
 O día 12 de xuño do presente ano celebrouse unha xuntanza entre cargos de Presidencia da Xunta de Galicia e representantes do Concello de Cambados acordándose varias liñas de traballo iniciais entre os diversos departamentos de Presidencia e Concello para organizar actividades tais como levar algunhas das actividades do Ano Cabanillas á Casa de Galicia en Madrid, organizar unhas xornadas poéticas e musicais sobre “Cabanillas e a emigración”, a mediación e o asesoramento da Secretaría Xeral de Comunicación para a difisusión das actividades do ano Cabanillas, etc. O Concello solicitou que a Secretaría Xeral de Política Lingüística participase da totalidade da programación do Ano Cabanillas. Acordouse, asimesmo, que un representante de Presidencia, D. Damián Villalaín participase nas xuntanzas da Comisión Técnica e Instucional preparatorias do Ano Cabanillas.
O Concello de Cambados reuniuse xa en varias ocasións con diversos cargos e técnicos da Deputación Provincial de Pontevedra e estase a traballar  en diversos proxectos entre o que destacamos pola súa importancia a exposición “Os artistas de Cabanillas”, con obra de Asorey, Castelao, Díaz Pardo, Díaz Baliño, Colmeiro, Laxeiro, Lloréns, Castro Gil, Agostiño Portela e outros grandes artístas galegos que colaboraron con Ramón Cabanillas. Tamén compre salientar o compromiso de participación da Deputación Provicial na globlalidade do proxecto do Ano Cabanillas.

O día 3 de xullo celebrouse unha xuntanza á que foron convocadas todas as asociaicións culturais, deportivas e sociais do Concello de Cambados  cumprindo o acordo plenario no que se refire a abrir cauces de apoio, interlocución e participación da cidadanía cambadesa dentro do proxecto do Ano Cabanillas. Con anterioridade houbo contactos  con representantes do ámbito escolar cambadés aos que se lles expuxo o proxecto e a necesidade de implicación dese importante sector.

Entidades privadas de carácter cultural como a Editorial Galaxia xa amosaron a súa vontade de colaborar no Ano Cabanillas coa edición de diversos materiais tais como unha biografía, a reedición de diversos libros e a realización dunha exposición de carácter itinerante. Temos información de que outras editorais están traballando na elaboración de materiais relativos a Ramón Cabanillas para seren lanzados no ano 2009.
Tamén se está, por parte do Concello de Cambados, a buscar financiación de entidades privadas, sobre todo de carácter financieiro, e a colaboración con  algunhas fundacións.

ÁMBITOS DE CELEBRACIÓN E ACTUACIÓN

Gustaría este Concello propoñente que o 2009, Ano Cabanillas fose moito máis que unha simple proclamación oficial e ten a vontade de que a memoria da vida e da obra de Ramón Cabanillas chegue a todos os lugares de Galicia e a outros ámbitos culturais e xeográficos en España e en América porque eses foron, con certeza os ámbitos do percurso vital do poeta.
Para comprender a dimensión xeográfica que as actividades do Ano Cabanillas poderían acadar non hai máis que facer un percorrido pola vida do vate cambadés para ollar como é un autor fondamente vencellado a toda Galicia e a lugares como Cuba, Madrid e Baracaldo. Pénsese, por exemplo, que Ramón Cabanillas foi secretario en Mós, Meis, Silleda e Moaña e que traballou en Vilagarcía, Pontevedra, Vigo, Redondela, Dozón e Mondariz, so por citar os lugares que na provincia de Pontevedra tiveron unha máis intensa relación coa vida do poeta. Cabanillas foi seminarista en Compostela, pasou tempadas en Samos, fixo tertulia en Lugo e tivo unha relación certamente forte – e abondantemente documentada- coas cidades de A Coruña, Ferrol e Ourense. Os cabezallos de prensa nos que Ramón Cabanillas publicou obra son centos e están espallados por toda a xeografía galega.
Estamos, pois ante unha persoa que pode ser celebrada por toda Galicia non só polos seus merecementos literarios e cívicos senón tamén polo cercano que o homenaxeado resulta a través da súa peripecia biográfica.
A pesar do antedito o Concello de Cambados está a traballar fundamentalmente en base a actividades que considera que ten a capacidade de organizar por si mesmo e no ámbito do seu termo municipal  e limítase a amosar a vontade de colaboración coas institucións que, por competencia e ámbito de actuación, teñen a posibilidade de difundir por Galicia, España e América as actividades e contidos posibeis do Ano Cabanillas.